Kết quả của cuộc họp Bank of Japan vào tháng 10 về cơ bản đã được định hình trước: ngân hàng trung ương gần như chắc chắn sẽ giữ nguyên toàn bộ các thiết lập chính sách. Đây là kịch bản cơ sở và cũng là kịch bản được kỳ vọng nhiều nhất, và việc triển khai nó sẽ không khiến ai bất ngờ. Về mặt hình thức, cuộc họp tháng 10 có thể được mô tả là một bước tạm dừng — lập trường “chờ xem” của ngân hàng trung ương đã được thị trường định giá. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là thị trường FX sẽ bỏ qua các diễn biến vào thứ Sáu. Ngược lại, USD/JPY có thể biến động mạnh, đặc biệt nếu giọng điệu của BOJ thận trọng hơn so với kỳ vọng của phần lớn các thành viên thị trường.
Trước hết, cần nhớ rằng ngân hàng trung ương mới chỉ nâng lãi suất điều hành gần đây tại cuộc họp tháng 9 (lên 1,25%). Vì vậy, việc tạm dừng trong tháng 10 là dễ hiểu: Ngân hàng cần thời gian để đánh giá tác động của bước đi trước đó lên hoạt động cho vay, nhu cầu tiêu dùng và hoạt động đầu tư. Việc tăng chi phí đi vay trong hai cuộc họp liên tiếp chỉ hợp lý nếu rủi ro lạm phát đang tăng tốc mạnh. Cho đến nay, mức độ cấp bách đó dường như chưa xuất hiện: trong khảo sát Tankan mới nhất, kỳ vọng lạm phát của doanh nghiệp vẫn ở mức cao nhưng chưa tăng tốc so với quý trước.
Tuy vậy, vấn đề lạm phát vẫn chưa biến mất. Chỉ số CPI lõi toàn quốc, loại trừ thực phẩm tươi sống, đã tăng tốc lên 2,1% trong tháng 9 (từ 1,7% trong tháng 8), trong khi chỉ số lõi loại trừ thực phẩm tươi sống và năng lượng tăng lên 2,4% (từ 1,9%). Lạm phát dịch vụ cũng tăng, từ 1,2% lên 1,5%. Những lập luận này ủng hộ việc tiếp tục thắt chặt, nhưng chưa đủ để buộc Ngân hàng phải hành động ngay trong tháng này.
Nhìn chung, câu hỏi nằm ở tốc độ tăng lãi suất, chứ không phải ở việc BOJ có bắt đầu bước vào quỹ đạo diều hâu hay không.
Điểm gây chú ý chính của cuộc họp tháng 10 là những tín hiệu Ngân hàng sẽ phát đi về triển vọng tháng 12. Hầu hết các nhà phân tích hiện đánh giá xác suất tăng lãi suất vào tháng 12 vào khoảng 80% — thị trường gần như chắc chắn về bước đi tiếp theo này và đã phản ánh nó vào giá. Trong bối cảnh đó, bất kỳ gợi ý hoài nghi nào về đợt tăng lãi suất tháng 12 cũng có thể kích hoạt đà suy yếu đáng kể của đồng yên, ngay cả khi BOJ “về tổng thể” tái khẳng định sẵn sàng tiếp tục thắt chặt.
Các dự báo cập nhật của bộ phận nghiên cứu và đánh giá của Ngân hàng về mức độ bền vững của áp lực lạm phát sẽ mang tính then chốt. Nếu BOJ sử dụng ngôn từ thận trọng, đồng yên sẽ chịu áp lực đáng kể. Điều quan trọng là thị trường cần nhiều hơn những lời trấn an chung chung rằng Ngân hàng vẫn đang trên con đường thắt chặt — thị trường cần niềm tin rằng các điều kiện cho bước đi tiếp theo đã sẵn sàng. Sự khác biệt giữa việc giữ nguyên định hướng tổng thể và cam kết với một lộ trình thời gian cụ thể rất có thể sẽ quyết định cách các nhà giao dịch USD/JPY phản ứng với diễn biến ngày thứ Sáu.
Tôi cho rằng BOJ có thể sẽ thận trọng hơn so với kỳ vọng của các nhà đầu tư. Cần nhớ rằng giá năng lượng cao vừa đẩy lạm phát tăng lên, vừa làm suy giảm sức mua của hộ gia đình. Việc nâng lãi suất sẽ không loại bỏ được căn nguyên của lạm phát nhập khẩu, và thậm chí có thể làm suy yếu thêm nhu cầu nội địa. Vì vậy, ngay cả khi dự báo lạm phát được điều chỉnh tăng, điều đó tự thân nó cũng không hàm ý quá trình bình thường hóa chính sách tiền tệ sẽ được đẩy nhanh. Nếu Kazuo Ueda nhấn mạnh đến nguồn gốc của áp lực giá cả và rủi ro đối với tiêu dùng, các nhà đầu tư có thể sẽ xem xét lại kỳ vọng về đợt tăng lãi suất tháng 12 — và điều đó sẽ tạo áp lực lên đồng yên.
Các số liệu vĩ mô công bố vào thứ Sáu sẽ bổ sung thêm một yếu tố bất ổn nữa. Chỉ vài giờ trước quyết định của BOJ, Nhật Bản sẽ công bố số liệu thất nghiệp, sản xuất công nghiệp, doanh số bán lẻ và CPI tháng 10 của Tokyo.
Báo cáo cuối cùng đặc biệt đáng chú ý trong bối cảnh hiện tại: dữ liệu lạm phát khu vực đô thị được công bố trước số liệu toàn quốc và cho phép có cái nhìn sớm về xu hướng giá cả. Đồng thuận thị trường kỳ vọng CPI lõi của Tokyo (loại trừ thực phẩm tươi sống) sẽ giảm từ 2,7% xuống 2,6%, và chỉ số “sub-core” (loại trừ thực phẩm tươi sống và năng lượng) sẽ giảm từ 3,0% xuống 2,7%. Nói cách khác, cả hai thước đo lõi đều được dự báo sẽ hạ nhiệt. Chỉ số thứ hai đặc biệt quan trọng vì nó giúp tách bạch tác động trực tiếp của giá năng lượng.
Nếu lạm phát lõi giảm tốc mạnh hơn dự kiến, ngân hàng trung ương sẽ có thêm một lập luận để duy trì giọng điệu thận trọng. Một báo cáo đơn lẻ khó có thể làm thay đổi hoàn toàn đánh giá kinh tế tổng thể, nhưng nó có thể ảnh hưởng đến tông giọng của cuộc họp báo và mức độ tin tưởng của thị trường vào một đợt tăng lãi suất trong tháng 12. Ngược lại, số liệu cao hơn kỳ vọng sẽ củng cố đáng kể lập luận ủng hộ việc tiếp tục thắt chặt.
Vì vậy, việc BOJ được kỳ vọng tạm dừng không làm mất đi sự hồi hộp quanh cuộc họp tháng 10. Đối với USD/JPY, yếu tố quyết định sẽ là mức độ mà các tín hiệu thực tế của BOJ trùng khớp với kỳ vọng đã được phản ánh vào giá. Trong bối cảnh bất định như vậy, hợp lý hơn là đứng ngoài quan sát cho đến khi CPI Tokyo được công bố, cuộc họp kéo dài hai ngày kết thúc và cuộc họp báo của Ueda khép lại. Phản ứng ban đầu của thị trường có thể gây nhiễu, nên không có lý do gì phải vội vàng mở vị thế ở thời điểm hiện tại.
