Kecha bozorda sun’iy intellekt sohasidagi yutuqlar kripto hamyonlaridagi matematik zaifliklarni aniqlash jarayonini tezlashtirishi mumkinligi haqidagi xabarlar keskin aks sado berdi.
Ethereum hammuassisi Vitalik Buterin sun’iy intellekt matematik tadqiqotlarni tezlashtirishi va Bitcoin, Ethereum hamda boshqa tarmoqlarning xavfsizligini ta’minlab turgan kriptografiyani xavf ostida qoldirishi mumkinligi haqida ogohlantirdi. Bu ogohlantirish kechagi bozor pasayishi fonida yangradi.
Ogohlantirishning mohiyati shundan iborat. Buterinning fikricha, sun’iy intellekt matematik tadqiqotlarni tezlashtirish orqali ikki yil ichida kriptografiyani sezilarli darajada zaiflashtirib qo‘yishi uchun “juda katta ehtimol” bor. Buterin Bitcoin va Ethereum hamyonlarining asosi bo‘lgan ECDSA raqamli imzo algoritmi kutilganidan ancha ertaroq, hatto amaliy kvant kompyuterlari paydo bo‘lishidan oldin ham zaif bo‘lib qolishi mumkinligi haqida ogohlantirdi. Uning bu fikrlariga turtki bo‘lgan narsa – matematikadagi yangi natijalar: yaqinda OpenAI ichki modeli tomonidan yaratilgan bir necha yuzta ilmiy maqolani e’lon qildi. Buterin keyingi ikki yil ichida sun’iy intellekt matematika sohasini so‘nggi 50 yil davomida erishilgan darajadek ilgari surishi mumkinligini istisno etmaydi.
U uchta tavsiya berdi. Birinchisi: imkon qadar kriptovalyutani hech qachon chiqim (chiqaruvchi) tranzaksiyalar amalga oshirilmagan manzillarda saqlash. Sababi – bunday manzil hali o‘zining ochiq kalitini oshkor qilmagan bo‘ladi va hujumchining foydalanishi mumkin bo‘lgan ma’lumotlari kamroq bo‘ladi. Ikkinchisi: multisig hamyon ishtirokchilarining imzolarini blokcheynda oshkor qilmaslik va har bir operatsiyadan so‘ng kalitlarni almashtirish, imkon qadar imzolashni blokcheyndan tashqarida amalga oshirish. Uchinchisi: uning fikricha, yangi hujum usullariga nisbatan potensial ravishda bardoshliligi yuqoriroq bo‘lgan xeshga asoslangan kriptografiyani afzal ko‘rish.
Buterin AI elliptik egri chiziqlar va panjaralardan farqli o‘laroq xesh funksiyalarida ekspluatatsiya qilishi mumkin bo‘lgan matematik tuzilma yo‘qligini ta’kidladi va shu sababdan taxminan so‘nggi bir yil ichida Ethereum’ning Lean konsepsiyaviy yo‘l xaritasi WOTS va SPHINCS+ kabi xeshga asoslangan imzolarga o‘tishga harakat qilib kelayotganini aytdi.
Shu bilan birga, Buterin vahimaga berilmaslikka chaqirdi. U shaxsan o‘zi aktivlarni ko‘chirish jarayonida yo‘l qo‘ygan xatolari tufayli barcha xakerliklardan ko‘ra ko‘proq pul yo‘qotganini tan oldi. Aytgancha, kecha Ledger kompaniyasining CTO’si ham shoshilinch ommaviy migratsiya sun’iy intellekt tahdididan himoya qilish o‘rniga, foydalanuvchi xatolari tufayli yo‘qotishlarga olib kelishi ehtimoli yuqoriligidan ogohlantirdi. Biroq bular uzoq muddatli xavflardir. Yaqin kunlarda esa Bitcoin va Ethereum narxlariga kriptografiya emas, balki obligatsiyalar daromadliligi, neft narxi va Fed stavkalariga oid kutilmalar ta’sir ko‘rsatadi.
Bitcoin bo‘yicha texnik manzara shuni ko‘rsatadiki, xaridorlar hozirda 83 000 dollarlik darajani qaytarib olishni nishonga olishgan, bu esa to‘g‘ridan-to‘g‘ri 84 900 dollargacha, so‘ngra 87 000 dollargacha yo‘lni ochadi. Ushbu darajadan yuqoriga chiqish buqa bozorini tiklashga urinishlar borligini bildiradi. Pasayish yuzaga kelgan taqdirda, xaridorlar 81 300 dollar atrofida paydo bo‘lishi kutilmoqda. Instrumentning bu hududdan pastga qaytishi BTC narxini tezda 79 400 dollar tomon surishi mumkin. Eng uzoq nishon 78 100 dollar atrofidagi hudud bo‘ladi.
Ethereum uchun texnik manzara shuni ko‘rsatadiki, narxning $2,578 darajasidan yuqorida aniq ushlanishi $2,668 tomonga bevosita yo‘lni ochadi. Eng uzoq maqsad $2,739 yaqinidagi cho‘qqi hisoblanadi; ushbu daraja yorib o‘tilsa, bu boqa kayfiyatining kuchayishini va xaridorlar qiziqishining qaytishini anglatadi. Pasayish yuz bergan taqdirda xaridorlar $2,486 atrofida kutilmoqda. Savdo instrumenti shu hududdan pastga qaytishi ETH narxini tezda $2,433 tomonga itarishi mumkin. Eng uzoq maqsad $2,367 hududi bo‘ladi.
Grafikda ko‘rayotganlarimiz:
- Qizil chiziqlar narx sekinlashishi yoki faol o‘sishi kutiladigan qo‘llab-quvvatlash va qarshilik darajalarini bildiradi;
- Yashil chiziqlar 50 kunlik siljiydigan o‘rtachani bildiradi;
- Ko‘k chiziqlar 100 kunlik siljiydigan o‘rtachani bildiradi;
- Och yashil chiziqlar 200 kunlik siljiydigan o‘rtachani bildiradi.
Siljiydigan o‘rtachalar kesishishi yoki narxning ular atrofini sinab ko‘rishi odatda harakatni to‘xtatadi yoki bozorga yangi impuls beradi.
